{"id":807,"date":"2023-09-30T19:16:13","date_gmt":"2023-09-30T19:16:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/?page_id=807"},"modified":"2026-08-13T19:56:53","modified_gmt":"2026-08-13T19:56:53","slug":"quimica-1-origem-dos-ementos-e-moleculas","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/estrutura-academica\/disciplinas-2\/quimica-1-origem-dos-ementos-e-moleculas\/","title":{"rendered":"QU\u00cdMICA 1 &#8211; ORIGEM DOS EMENTOS E MOL\u00c9CULAS"},"content":{"rendered":"<div id=\"pl-807\"  class=\"panel-layout\" ><div id=\"pg-807-0\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-807-0-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-807-0-0-0\" class=\"widget_text so-panel widget widget_custom_html panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"0\" ><div class=\"textwidget custom-html-widget\"><style>\n  \/* ==========================================================\n     PROFQUI\/UFPB - Disciplina Qu\u00edmica 1\n     Cole este bloco em um Editor SiteOrigin, na aba Texto.\n     N\u00e3o \u00e9 necess\u00e1rio adicionar JavaScript ao rodap\u00e9.\n     ========================================================== *\/\n\n  #profqui-disciplina-q1 {\n    --pq-q1-azul: #174a66;\n    --pq-q1-azul-escuro: #10384d;\n    --pq-q1-azul-vivo: #2a7fff;\n    --pq-q1-turquesa: #00d4aa;\n    --pq-q1-ciano: #00ccff;\n    --pq-q1-fundo: #f3fafc;\n    --pq-q1-borda: #cfe0e8;\n    --pq-q1-texto: #172b36;\n    --pq-q1-texto-suave: #526b78;\n    width: 100%;\n    margin: 0 0 60px;\n    color: var(--pq-q1-texto);\n    font-family: \"Helvetica Neue\", Helvetica, Arial, \"Lucida Grande\", sans-serif;\n    font-size: 17px;\n    line-height: 1.6;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1,\n  #profqui-disciplina-q1 * {\n    box-sizing: border-box;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 a {\n    text-decoration: none;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 section {\n    scroll-margin-top: 28px;\n  }\n\n  .pq-q1__sr-only {\n    position: absolute !important;\n    width: 1px !important;\n    height: 1px !important;\n    padding: 0 !important;\n    margin: -1px !important;\n    overflow: hidden !important;\n    clip: rect(0, 0, 0, 0) !important;\n    white-space: nowrap !important;\n    border: 0 !important;\n  }\n\n  \/* ---------- Abertura ---------- *\/\n\n  .pq-q1__hero {\n    position: relative;\n    display: grid;\n    grid-template-columns: minmax(0, 1.45fr) minmax(260px, 0.55fr);\n    min-height: 410px;\n    margin: 0 0 24px;\n    padding: clamp(36px, 5.8vw, 66px);\n    gap: clamp(28px, 5vw, 62px);\n    align-items: center;\n    overflow: hidden;\n    isolation: isolate;\n    background:\n      radial-gradient(circle at 88% 13%, rgba(0, 204, 255, 0.24), transparent 29%),\n      radial-gradient(circle at 71% 105%, rgba(0, 212, 170, 0.21), transparent 37%),\n      linear-gradient(135deg, #f7fcff 0%, #edfaff 53%, #f1fffb 100%);\n    border: 1px solid var(--pq-q1-borda);\n    border-radius: 24px;\n    box-shadow: 0 17px 46px rgba(23, 74, 102, 0.09);\n  }\n\n  .pq-q1__hero::before {\n    content: \"\";\n    position: absolute;\n    z-index: -2;\n    top: -165px;\n    right: -110px;\n    width: 390px;\n    height: 390px;\n    border: 1px solid rgba(42, 127, 255, 0.16);\n    border-radius: 50%;\n    box-shadow:\n      0 0 0 52px rgba(0, 212, 170, 0.045),\n      0 0 0 104px rgba(0, 204, 255, 0.03);\n  }\n\n  .pq-q1__hero-conteudo {\n    position: relative;\n    z-index: 1;\n    min-width: 0;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 a.pq-q1__voltar {\n    display: inline-flex;\n    min-height: 38px;\n    margin: 0 0 25px;\n    padding: 8px 12px;\n    align-items: center;\n    gap: 8px;\n    color: var(--pq-q1-azul) !important;\n    background: rgba(255, 255, 255, 0.82);\n    border: 1px solid rgba(23, 74, 102, 0.18);\n    border-radius: 999px;\n    box-shadow: 0 5px 14px rgba(23, 74, 102, 0.055);\n    font-size: 11px;\n    font-weight: 900;\n    letter-spacing: 0.025em;\n    line-height: 1.2;\n    transition:\n      color 160ms ease,\n      background-color 160ms ease,\n      border-color 160ms ease,\n      transform 160ms ease;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 a.pq-q1__voltar::before {\n    content: \"\\2190\";\n    font-size: 15px;\n    line-height: 1;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 a.pq-q1__voltar:hover {\n    color: var(--pq-q1-azul-escuro) !important;\n    background: #ffffff;\n    border-color: #93b9ca;\n    transform: translateX(-2px);\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 .pq-q1__titulo {\n    max-width: 790px;\n    margin: 0;\n    color: var(--pq-q1-azul-escuro);\n    font-family: \"Helvetica Neue\", Helvetica, Arial, \"Lucida Grande\", sans-serif;\n    font-weight: 850;\n    overflow-wrap: normal;\n    word-break: normal;\n    hyphens: none;\n    text-transform: uppercase;\n  }\n\n  .pq-q1__titulo-numero {\n    display: block;\n    margin: 0 0 13px;\n    color: var(--pq-q1-azul);\n    font-size: clamp(45px, 6.3vw, 76px);\n    font-weight: 900;\n    letter-spacing: -0.052em;\n    line-height: 0.94;\n  }\n\n  .pq-q1__titulo-tema {\n    display: block;\n    max-width: 750px;\n    color: var(--pq-q1-azul-escuro);\n    font-size: clamp(24px, 3.1vw, 38px);\n    font-weight: 800;\n    letter-spacing: -0.033em;\n    line-height: 1.18;\n  }\n\n  .pq-q1__hero-lateral {\n    position: relative;\n    z-index: 1;\n    display: grid;\n    min-width: 0;\n    min-height: 260px;\n    align-content: end;\n  }\n\n  .pq-q1__marca {\n    position: absolute;\n    z-index: -1;\n    top: -58px;\n    right: 2px;\n    color: rgba(23, 74, 102, 0.075);\n    font-size: clamp(190px, 20vw, 278px);\n    font-weight: 950;\n    letter-spacing: -0.09em;\n    line-height: 0.8;\n    user-select: none;\n  }\n\n  .pq-q1__dados {\n    display: grid;\n    margin: 0;\n    gap: 12px;\n  }\n\n  .pq-q1__dado {\n    display: grid;\n    min-width: 0;\n    min-height: 96px;\n    padding: 17px 18px;\n    align-content: center;\n    background: rgba(255, 255, 255, 0.84);\n    border: 1px solid rgba(23, 74, 102, 0.16);\n    border-radius: 14px;\n    box-shadow: 0 10px 27px rgba(23, 74, 102, 0.075);\n    backdrop-filter: blur(5px);\n  }\n\n  .pq-q1__dado dt,\n  .pq-q1__dado dd {\n    margin: 0;\n  }\n\n  .pq-q1__dado dt {\n    color: #607b88;\n    font-size: 10px;\n    font-weight: 900;\n    letter-spacing: 0.075em;\n    line-height: 1.25;\n    text-transform: uppercase;\n  }\n\n  .pq-q1__dado dd {\n    margin-top: 5px;\n    color: var(--pq-q1-azul);\n    font-size: 24px;\n    font-weight: 900;\n    letter-spacing: -0.035em;\n    line-height: 1.08;\n    white-space: nowrap;\n    overflow-wrap: normal;\n    word-break: normal;\n    hyphens: none;\n  }\n\n  \/* ---------- Navega\u00e7\u00e3o r\u00e1pida ---------- *\/\n\n  .pq-q1__atalhos {\n    display: grid;\n    grid-template-columns: repeat(3, minmax(0, 1fr));\n    margin: 0 0 30px;\n    padding: 13px;\n    gap: 9px;\n    background: #ffffff;\n    border: 1px solid var(--pq-q1-borda);\n    border-radius: 16px;\n    box-shadow: 0 9px 25px rgba(23, 74, 102, 0.065);\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 a.pq-q1__atalho {\n    display: inline-flex;\n    min-width: 0;\n    min-height: 48px;\n    padding: 10px 14px;\n    align-items: center;\n    justify-content: center;\n    gap: 8px;\n    color: var(--pq-q1-azul) !important;\n    background: #f7fbfd;\n    border: 1px solid #c9dce5;\n    border-radius: 10px;\n    font-size: 12px;\n    font-weight: 900;\n    line-height: 1.3;\n    text-align: center;\n    transition:\n      color 160ms ease,\n      background-color 160ms ease,\n      border-color 160ms ease,\n      transform 160ms ease;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 a.pq-q1__atalho::after {\n    content: \"\\2193\";\n    flex: 0 0 auto;\n    color: var(--pq-q1-turquesa);\n    font-size: 15px;\n    line-height: 1;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 a.pq-q1__atalho:hover {\n    color: var(--pq-q1-azul-escuro) !important;\n    background: #eef9fb;\n    border-color: #8fbccd;\n    transform: translateY(-1px);\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 a:focus-visible {\n    outline: 3px solid rgba(42, 127, 255, 0.35);\n    outline-offset: 2px;\n  }\n\n  \/* ---------- Ementa ---------- *\/\n\n  .pq-q1__ementa {\n    display: grid;\n    grid-template-columns: minmax(150px, 0.28fr) minmax(0, 1fr);\n    margin: 0 0 32px;\n    overflow: hidden;\n    background: #ffffff;\n    border: 1px solid var(--pq-q1-borda);\n    border-left: 6px solid var(--pq-q1-turquesa);\n    border-radius: 18px;\n    box-shadow: 0 12px 33px rgba(23, 74, 102, 0.07);\n  }\n\n  .pq-q1__ementa-cabecalho {\n    display: grid;\n    min-height: 100%;\n    padding: clamp(24px, 4vw, 36px);\n    align-content: center;\n    background:\n      linear-gradient(135deg, rgba(0, 204, 255, 0.08), rgba(0, 212, 170, 0.06)),\n      #f7fcfd;\n    border-right: 1px solid #dce9ee;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 .pq-q1__secao-titulo,\n  #profqui-disciplina-q1 .pq-q1__ementa-titulo {\n    margin: 0;\n    color: var(--pq-q1-azul-escuro);\n    font-family: \"Helvetica Neue\", Helvetica, Arial, \"Lucida Grande\", sans-serif;\n    font-size: clamp(24px, 3vw, 34px);\n    font-weight: 850;\n    letter-spacing: -0.028em;\n    line-height: 1.15;\n    overflow-wrap: normal;\n    word-break: normal;\n    hyphens: none;\n    text-transform: none;\n  }\n\n  .pq-q1__ementa-texto {\n    display: grid;\n    padding: clamp(25px, 4vw, 38px);\n    align-content: center;\n  }\n\n  .pq-q1__ementa-texto p {\n    margin: 0;\n    color: #344f5d;\n    font-size: 16px;\n    line-height: 1.75;\n    text-align: justify;\n    text-justify: inter-word;\n  }\n\n  \/* ---------- Conte\u00fado program\u00e1tico ---------- *\/\n\n  .pq-q1__programa {\n    position: relative;\n    margin: 0 0 32px;\n    padding: clamp(25px, 4vw, 40px);\n    background: var(--pq-q1-fundo);\n    border: 1px solid var(--pq-q1-borda);\n    border-radius: 20px;\n    box-shadow: 0 12px 34px rgba(23, 74, 102, 0.065);\n  }\n\n  .pq-q1__programa-cabecalho {\n    margin: 0 0 26px;\n  }\n\n  .pq-q1__programa-cabecalho::after {\n    content: \"\";\n    display: block;\n    width: 64px;\n    height: 4px;\n    margin-top: 13px;\n    background: linear-gradient(90deg, var(--pq-q1-turquesa), var(--pq-q1-ciano));\n    border-radius: 999px;\n  }\n\n  .pq-q1__percurso {\n    position: relative;\n    display: grid;\n    gap: 18px;\n  }\n\n  .pq-q1__percurso::before {\n    content: \"\";\n    position: absolute;\n    top: 37px;\n    bottom: 37px;\n    left: 37px;\n    width: 2px;\n    background: linear-gradient(\n      to bottom,\n      rgba(0, 174, 202, 0.42),\n      rgba(0, 212, 170, 0.52)\n    );\n  }\n\n  .pq-q1__modulo {\n    position: relative;\n    display: grid;\n    grid-template-columns: 76px minmax(0, 1fr);\n    min-width: 0;\n    overflow: hidden;\n    background: #ffffff;\n    border: 1px solid #d7e5eb;\n    border-radius: 16px;\n    box-shadow: 0 7px 20px rgba(23, 74, 102, 0.045);\n    transition:\n      border-color 180ms ease,\n      box-shadow 180ms ease,\n      transform 180ms ease;\n  }\n\n  .pq-q1__modulo:hover {\n    border-color: #9dbdcb;\n    box-shadow: 0 14px 29px rgba(23, 74, 102, 0.095);\n    transform: translateY(-2px);\n  }\n\n  .pq-q1__modulo-numero {\n    position: relative;\n    z-index: 1;\n    display: grid;\n    width: 52px;\n    height: 52px;\n    margin: 22px 0 0 12px;\n    place-items: center;\n    color: #ffffff;\n    background: linear-gradient(145deg, #00aeca, #00bfa4);\n    border: 5px solid var(--pq-q1-fundo);\n    border-radius: 50%;\n    box-shadow: 0 7px 17px rgba(23, 74, 102, 0.17);\n    font-size: 16px;\n    font-weight: 950;\n    line-height: 1;\n  }\n\n  .pq-q1__modulo-corpo {\n    min-width: 0;\n    padding: 23px 25px 24px 16px;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 .pq-q1__modulo-titulo {\n    margin: 0 0 15px;\n    color: var(--pq-q1-azul-escuro);\n    font-family: \"Helvetica Neue\", Helvetica, Arial, \"Lucida Grande\", sans-serif;\n    font-size: 20px;\n    font-weight: 850;\n    letter-spacing: -0.015em;\n    line-height: 1.25;\n    text-transform: none;\n  }\n\n  .pq-q1__itens {\n    display: grid;\n    margin: 0;\n    padding: 0;\n    gap: 0;\n    list-style: none;\n  }\n\n  .pq-q1__item {\n    display: grid;\n    grid-template-columns: 74px minmax(0, 1fr);\n    min-width: 0;\n    margin: 0;\n    padding: 9px 10px;\n    gap: 7px;\n    align-items: start;\n    color: #3b5664;\n    border-top: 1px solid #e5eef2;\n    font-size: 14px;\n    line-height: 1.45;\n  }\n\n  .pq-q1__item:first-child {\n    border-top: 0;\n  }\n\n  .pq-q1__item--nivel-2 {\n    margin-left: 22px;\n    color: #4c6875;\n  }\n\n  .pq-q1__codigo {\n    color: #1683a0;\n    font-size: 12px;\n    font-weight: 900;\n    line-height: 1.68;\n    white-space: nowrap;\n  }\n\n  \/* ---------- Refer\u00eancias ---------- *\/\n\n  .pq-q1__referencias {\n    margin: 0 0 25px;\n    padding: clamp(25px, 4vw, 40px);\n    background: #ffffff;\n    border: 1px solid var(--pq-q1-borda);\n    border-radius: 20px;\n    box-shadow: 0 12px 34px rgba(23, 74, 102, 0.065);\n  }\n\n  .pq-q1__referencias-cabecalho {\n    margin: 0 0 22px;\n  }\n\n  .pq-q1__referencias-cabecalho::after {\n    content: \"\";\n    display: block;\n    width: 64px;\n    height: 4px;\n    margin-top: 13px;\n    background: linear-gradient(90deg, var(--pq-q1-azul-vivo), var(--pq-q1-ciano));\n    border-radius: 999px;\n  }\n\n  .pq-q1__lista-referencias {\n    margin: 0;\n    padding: 0;\n    counter-reset: pq-q1-ref;\n    list-style: none;\n  }\n\n  .pq-q1__referencia {\n    position: relative;\n    margin: 0;\n    padding: 15px 14px 15px 53px;\n    color: #3d5866;\n    border-top: 1px solid #e3edf1;\n    counter-increment: pq-q1-ref;\n    font-size: 14px;\n    line-height: 1.62;\n  }\n\n  .pq-q1__referencia:first-child {\n    border-top: 0;\n  }\n\n  .pq-q1__referencia::before {\n    content: counter(pq-q1-ref) \".\";\n    position: absolute;\n    top: 14px;\n    left: 9px;\n    display: inline-grid;\n    min-width: 29px;\n    height: 29px;\n    padding: 0 6px;\n    place-items: center;\n    color: var(--pq-q1-azul);\n    background: #eef7fa;\n    border: 1px solid #c9e0e9;\n    border-radius: 8px;\n    font-size: 11px;\n    font-weight: 900;\n    line-height: 1;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 .pq-q1__referencia a {\n    color: #126f91 !important;\n    font-weight: 750;\n    text-decoration: underline;\n    text-decoration-color: rgba(18, 111, 145, 0.36);\n    text-underline-offset: 2px;\n    overflow-wrap: anywhere;\n    word-break: break-word;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 .pq-q1__referencia a:hover {\n    color: var(--pq-q1-azul-vivo) !important;\n    text-decoration-color: currentColor;\n  }\n\n  \/* ---------- Retorno ---------- *\/\n\n  .pq-q1__rodape {\n    display: flex;\n    padding-top: 4px;\n    justify-content: flex-start;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 a.pq-q1__voltar-final {\n    display: inline-flex;\n    min-height: 46px;\n    padding: 10px 16px;\n    align-items: center;\n    justify-content: center;\n    gap: 8px;\n    color: #ffffff !important;\n    background: var(--pq-q1-azul);\n    border: 1px solid var(--pq-q1-azul);\n    border-radius: 10px;\n    box-shadow: 0 8px 20px rgba(23, 74, 102, 0.16);\n    font-size: 12px;\n    font-weight: 900;\n    line-height: 1.25;\n    transition:\n      background-color 160ms ease,\n      border-color 160ms ease,\n      transform 160ms ease;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 a.pq-q1__voltar-final::before {\n    content: \"\\2190\";\n    font-size: 15px;\n    line-height: 1;\n  }\n\n  #profqui-disciplina-q1 a.pq-q1__voltar-final:hover {\n    background: var(--pq-q1-azul-vivo);\n    border-color: var(--pq-q1-azul-vivo);\n    transform: translateX(-2px);\n  }\n\n  \/* ---------- Responsividade ---------- *\/\n\n  @media (max-width: 900px) {\n    .pq-q1__hero {\n      grid-template-columns: minmax(0, 1.25fr) minmax(225px, 0.6fr);\n    }\n\n    .pq-q1__titulo-numero {\n      font-size: clamp(43px, 7vw, 62px);\n    }\n\n    .pq-q1__titulo-tema {\n      font-size: clamp(22px, 3.6vw, 31px);\n    }\n  }\n\n  @media (max-width: 760px) {\n    #profqui-disciplina-q1 {\n      font-size: 16px;\n    }\n\n    .pq-q1__hero {\n      grid-template-columns: minmax(0, 1fr);\n      min-height: 0;\n      padding: 34px 24px;\n      gap: 27px;\n      border-radius: 18px;\n    }\n\n    .pq-q1__hero-lateral {\n      min-height: 0;\n    }\n\n    .pq-q1__marca {\n      top: -52px;\n      right: 0;\n      font-size: 180px;\n    }\n\n    .pq-q1__dados {\n      grid-template-columns: repeat(2, minmax(0, 1fr));\n    }\n\n    .pq-q1__dado {\n      min-height: 91px;\n    }\n\n    .pq-q1__atalhos {\n      grid-template-columns: minmax(0, 1fr);\n    }\n\n    .pq-q1__ementa {\n      grid-template-columns: minmax(0, 1fr);\n    }\n\n    .pq-q1__ementa-cabecalho {\n      min-height: 0;\n      border-right: 0;\n      border-bottom: 1px solid #dce9ee;\n    }\n\n    .pq-q1__programa,\n    .pq-q1__referencias {\n      padding: 26px 20px;\n      border-radius: 17px;\n    }\n\n    .pq-q1__modulo {\n      grid-template-columns: 65px minmax(0, 1fr);\n    }\n\n    .pq-q1__percurso::before {\n      left: 31px;\n    }\n\n    .pq-q1__modulo-numero {\n      width: 46px;\n      height: 46px;\n      margin-left: 8px;\n      border-width: 4px;\n      font-size: 14px;\n    }\n\n    .pq-q1__modulo-corpo {\n      padding: 23px 18px 23px 10px;\n    }\n  }\n\n  @media (max-width: 520px) {\n    .pq-q1__hero {\n      padding: 31px 19px;\n    }\n\n    .pq-q1__titulo-numero {\n      margin-bottom: 11px;\n      font-size: clamp(40px, 13.4vw, 56px);\n    }\n\n    .pq-q1__titulo-tema {\n      font-size: clamp(21px, 7vw, 29px);\n      letter-spacing: -0.038em;\n      line-height: 1.2;\n    }\n\n    .pq-q1__dados {\n      grid-template-columns: minmax(0, 1fr);\n    }\n\n    .pq-q1__dado {\n      min-height: 82px;\n    }\n\n    .pq-q1__ementa-cabecalho,\n    .pq-q1__ementa-texto {\n      padding: 24px 20px;\n    }\n\n    .pq-q1__ementa-texto p {\n      font-size: 15px;\n      line-height: 1.68;\n      text-align: left;\n    }\n\n    .pq-q1__programa,\n    .pq-q1__referencias {\n      padding: 24px 15px;\n    }\n\n    .pq-q1__modulo {\n      grid-template-columns: minmax(0, 1fr);\n    }\n\n    .pq-q1__percurso {\n      gap: 15px;\n    }\n\n    .pq-q1__percurso::before {\n      display: none;\n    }\n\n    .pq-q1__modulo-numero {\n      width: 44px;\n      height: 44px;\n      margin: 17px 0 0 17px;\n      border: 0;\n    }\n\n    .pq-q1__modulo-corpo {\n      padding: 13px 17px 21px;\n    }\n\n    #profqui-disciplina-q1 .pq-q1__modulo-titulo {\n      margin-bottom: 12px;\n      font-size: 18px;\n    }\n\n    .pq-q1__item,\n    .pq-q1__item--nivel-2 {\n      grid-template-columns: 64px minmax(0, 1fr);\n      margin-left: 0;\n      padding-right: 5px;\n      padding-left: 5px;\n      font-size: 13px;\n    }\n\n    .pq-q1__codigo {\n      font-size: 11px;\n    }\n\n    .pq-q1__referencia {\n      padding: 14px 5px 14px 43px;\n      font-size: 13px;\n      line-height: 1.58;\n    }\n\n    .pq-q1__referencia::before {\n      left: 2px;\n    }\n\n    .pq-q1__rodape {\n      display: grid;\n      grid-template-columns: minmax(0, 1fr);\n    }\n\n    #profqui-disciplina-q1 a.pq-q1__voltar-final {\n      width: 100%;\n    }\n  }\n\n  @media (max-width: 340px) {\n    .pq-q1__titulo-numero {\n      font-size: 39px;\n    }\n\n    .pq-q1__titulo-tema {\n      font-size: 20px;\n    }\n\n    .pq-q1__item,\n    .pq-q1__item--nivel-2 {\n      grid-template-columns: minmax(0, 1fr);\n      gap: 1px;\n    }\n  }\n\n  @media (prefers-reduced-motion: reduce) {\n    #profqui-disciplina-q1 *,\n    #profqui-disciplina-q1 *::before,\n    #profqui-disciplina-q1 *::after {\n      scroll-behavior: auto !important;\n      animation-duration: 0.01ms !important;\n      animation-iteration-count: 1 !important;\n      transition-duration: 0.01ms !important;\n    }\n  }\n<\/style>\n\n<div id=\"profqui-disciplina-q1\">\n  <header class=\"pq-q1__hero\">\n    <div class=\"pq-q1__hero-conteudo\">\n      <a\n        class=\"pq-q1__voltar\"\n        href=\"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/estrutura-academica\/disciplinas\/\"\n      >Voltar para Disciplinas<\/a>\n\n      <h1 class=\"pq-q1__titulo\">\n        <span class=\"pq-q1__titulo-numero\">QU\u00cdMICA 1<\/span>\n        <span class=\"pq-q1__titulo-tema\">\u2013 ORIGEM DOS EMENTOS E MOL\u00c9CULAS<\/span>\n      <\/h1>\n    <\/div>\n\n    <div class=\"pq-q1__hero-lateral\">\n      <span class=\"pq-q1__marca\" aria-hidden=\"true\">1<\/span>\n\n      <dl class=\"pq-q1__dados\">\n        <div class=\"pq-q1__dado\">\n          <dt>Carga hor\u00e1ria:<\/dt>\n          <dd>60 horas<\/dd>\n        <\/div>\n        <div class=\"pq-q1__dado\">\n          <dt>N\u00famero de cr\u00e9ditos:<\/dt>\n          <dd>04<\/dd>\n        <\/div>\n      <\/dl>\n    <\/div>\n  <\/header>\n\n  <nav class=\"pq-q1__atalhos\" aria-label=\"Navega\u00e7\u00e3o nesta disciplina\">\n    <a class=\"pq-q1__atalho\" href=\"#pq-q1-ementa\">Ementa<\/a>\n    <a class=\"pq-q1__atalho\" href=\"#pq-q1-conteudo\">Conte\u00fado program\u00e1tico<\/a>\n    <a class=\"pq-q1__atalho\" href=\"#pq-q1-referencias\">Refer\u00eancias<\/a>\n  <\/nav>\n\n  <section id=\"pq-q1-ementa\" class=\"pq-q1__ementa\" aria-labelledby=\"pq-q1-ementa-titulo\">\n    <header class=\"pq-q1__ementa-cabecalho\">\n      <h2 id=\"pq-q1-ementa-titulo\" class=\"pq-q1__ementa-titulo\">Ementa:<\/h2>\n    <\/header>\n    <div class=\"pq-q1__ementa-texto\">\n      <p>A forma\u00e7\u00e3o dos elementos qu\u00edmicos. A constitui\u00e7\u00e3o da mat\u00e9ria. Mendeleev e o Universo dos elementos. A forma\u00e7\u00e3o das mol\u00e9culas. As intera\u00e7\u00f5es mat\u00e9ria e energia. Panoramas da Qu\u00edmica atrav\u00e9s da Tabela Peri\u00f3dica: dos&nbsp; metais aos n\u00e3o metais, das bases aos \u00e1cidos. Os estados da mat\u00e9ria e suas transforma\u00e7\u00f5es. Formas de energia e seu papel nas mudan\u00e7as de estado e nas transforma\u00e7\u00f5es qu\u00edmicas.<\/p>\n    <\/div>\n  <\/section>\n\n  <section id=\"pq-q1-conteudo\" class=\"pq-q1__programa\" aria-labelledby=\"pq-q1-conteudo-titulo\">\n    <header class=\"pq-q1__programa-cabecalho\">\n      <h2 id=\"pq-q1-conteudo-titulo\" class=\"pq-q1__secao-titulo\">Conte\u00fado program\u00e1tico:<\/h2>\n    <\/header>\n\n    <div class=\"pq-q1__percurso\">\n      <article class=\"pq-q1__modulo\">\n        <span class=\"pq-q1__modulo-numero\">1.<\/span>\n        <div class=\"pq-q1__modulo-corpo\">\n          <h3 class=\"pq-q1__modulo-titulo\">A forma\u00e7\u00e3o dos elementos qu\u00edmicos<\/h3>\n          <ul class=\"pq-q1__itens\">\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">1.1<\/span> <span>O Universo (teoria do Big Bang)<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">1.2<\/span> <span>O ciclo de vida das estrelas<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">1.3<\/span> <span>Processos de nucleoss\u00edntese<\/span><\/li>\n          <\/ul>\n        <\/div>\n      <\/article>\n\n      <article class=\"pq-q1__modulo\">\n        <span class=\"pq-q1__modulo-numero\">2.<\/span>\n        <div class=\"pq-q1__modulo-corpo\">\n          <h3 class=\"pq-q1__modulo-titulo\">Constitui\u00e7\u00e3o da mat\u00e9ria \/ Natureza Ondulat\u00f3ria<\/h3>\n          <ul class=\"pq-q1__itens\">\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">2.1<\/span> <span>O \u00e1tomo de Dalton<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">2.2<\/span> <span>O \u00e1tomo nuclear e a exist\u00eancia do n\u00facleo<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">2.3<\/span> <span>Estrutura Eletr\u00f4nica<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">2.4<\/span> <span>No\u00e7\u00f5es b\u00e1sicas sobre mec\u00e2nica qu\u00e2ntica<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">2.4.1<\/span> <span>Rela\u00e7\u00e3o de incerteza de Heisenberg<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">2.4.2<\/span> <span>Dualidade onda-part\u00edcula<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">2.4.3<\/span> <span>N\u00fameros qu\u00e2nticos<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">2.4.3.1<\/span> <span>Orbitais at\u00f4micos<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">2.4.3.2<\/span> <span>Princ\u00edpio da exclus\u00e3o<\/span><\/li>\n          <\/ul>\n        <\/div>\n      <\/article>\n\n      <article class=\"pq-q1__modulo\">\n        <span class=\"pq-q1__modulo-numero\">3.<\/span>\n        <div class=\"pq-q1__modulo-corpo\">\n          <h3 class=\"pq-q1__modulo-titulo\">Mendeleev e o universo dos elementos<\/h3>\n          <ul class=\"pq-q1__itens\">\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">3.1<\/span> <span>Hist\u00f3ria da constru\u00e7\u00e3o da tabela<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">3.2<\/span> <span>Sistema de organiza\u00e7\u00e3o atual dos elementos da tabela peri\u00f3dica em grupos segundo a IUPAC<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">3.3<\/span> <span>Propriedades peri\u00f3dicas<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">3.3.1<\/span> <span>Raio at\u00f4mico<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">3.3.2<\/span> <span>Energia de ioniza\u00e7\u00e3o<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">3.3.3<\/span> <span>Afinidade eletr\u00f4nica<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">3.4<\/span> <span>Classifica\u00e7\u00e3o dos elementos<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">3.4.1<\/span> <span>Met\u00e1licos, semimet\u00e1licos e n\u00e3o met\u00e1licos<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">3.4.2<\/span> <span>Representativos e de transi\u00e7\u00e3o<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">3.4.3<\/span> <span>Blocos s, p, d e f<\/span><\/li>\n          <\/ul>\n        <\/div>\n      <\/article>\n\n      <article class=\"pq-q1__modulo\">\n        <span class=\"pq-q1__modulo-numero\">4.<\/span>\n        <div class=\"pq-q1__modulo-corpo\">\n          <h3 class=\"pq-q1__modulo-titulo\">Liga\u00e7\u00f5es qu\u00edmicas<\/h3>\n          <ul class=\"pq-q1__itens\">\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">4.1<\/span> <span>Hist\u00f3ria da liga\u00e7\u00e3o qu\u00edmica<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">4.2<\/span> <span>Eletronegatividade, polaridade, dist\u00e2ncias e energia de liga\u00e7\u00e3o<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">4.3<\/span> <span>Natureza da liga\u00e7\u00e3o qu\u00edmica<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">4.3.1<\/span> <span>Liga\u00e7\u00e3o i\u00f4nica<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">4.3.2<\/span> <span>Liga\u00e7\u00e3o covalente<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">4.3.3<\/span> <span>Liga\u00e7\u00e3o coordenativa<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item pq-q1__item--nivel-2\"><span class=\"pq-q1__codigo\">4.3.4<\/span> <span>Liga\u00e7\u00e3o met\u00e1lica<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">4.4<\/span> <span>Abordagem qu\u00e2ntica da liga\u00e7\u00e3o qu\u00edmica<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">4.5<\/span> <span>Liga\u00e7\u00f5es m\u00faltiplas<\/span><\/li>\n          <\/ul>\n        <\/div>\n      <\/article>\n\n      <article class=\"pq-q1__modulo\">\n        <span class=\"pq-q1__modulo-numero\">5.<\/span>\n        <div class=\"pq-q1__modulo-corpo\">\n          <h3 class=\"pq-q1__modulo-titulo\">Formas de energia<\/h3>\n          <ul class=\"pq-q1__itens\">\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">5.1<\/span> <span>Energia e estados da mat\u00e9ria<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">5.2<\/span> <span>Termodin\u00e2mica e equil\u00edbrio<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">5.3<\/span> <span>Varia\u00e7\u00e3o da energia livre e sua rela\u00e7\u00e3o da constante de equil\u00edbrio<\/span><\/li>\n            <li class=\"pq-q1__item\"><span class=\"pq-q1__codigo\">5.4<\/span> <span>Termoqu\u00edmica<\/span><\/li>\n          <\/ul>\n        <\/div>\n      <\/article>\n    <\/div>\n  <\/section>\n\n  <section id=\"pq-q1-referencias\" class=\"pq-q1__referencias\" aria-labelledby=\"pq-q1-referencias-titulo\">\n    <header class=\"pq-q1__referencias-cabecalho\">\n      <h2 id=\"pq-q1-referencias-titulo\" class=\"pq-q1__secao-titulo\">Refer\u00eancias<\/h2>\n    <\/header>\n\n    <ol class=\"pq-q1__lista-referencias\">\n      <li class=\"pq-q1__referencia\">MAAR, Juergen H. Pequena Hist\u00f3ria da Qu\u00edmica: Primeira Parte \u2013 Dos prim\u00f3rdios a Lavoisier, 1a Ed. Florian\u00f3polis: Papa livros, 1999.<\/li>\n      <li class=\"pq-q1__referencia\">MAAR, Juergen H. Pequena Hist\u00f3ria da Qu\u00edmica: \u2013 Segunda Parte \u2013 de Lavoisier ao Sistema Peri\u00f3dico, 1a Ed. Florian\u00f3polis: Papa livros, 2011.<\/li>\n      <li class=\"pq-q1__referencia\">TOMA, H. E., Cole\u00e7\u00e3o de Qu\u00edmica Conceitual: 1. Estrutura at\u00f4mica, liga\u00e7\u00f5es e estereoqu\u00edmica; 2. Elementos qu\u00edmicos e seus compostos. Editora Blucher, SP. 2012.<\/li>\n      <li class=\"pq-q1__referencia\">FILGUEIRAS, C. A. 200 anos da teoria at\u00f4mica de Dalton. Quim. Nova na Escola, n.20, 38-44. <a href=\"http:\/\/qnesc.sbq.org.br\/online\/qnesc20\/v20a07.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/qnesc.sbq.org.br\/online\/qnesc20\/v20a07.pdf<\/a><\/li>\n      <li class=\"pq-q1__referencia\">Estrutura da mat\u00e9ria: uma vis\u00e3o molecular. Cadernos Tem\u00e1ticos de Qu\u00edmica Nova na Escola. Edi\u00e7\u00e3o especial, v. 4, 2001. <a href=\"http:\/\/qnesc.sbq.org.br\/online\/cadernos\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/qnesc.sbq.org.br\/online\/cadernos\/<\/a><\/li>\n      <li class=\"pq-q1__referencia\">Representa\u00e7\u00e3o estrutural da mat\u00e9ria. Cadernos Tem\u00e1ticos de Qu\u00edmica Nova na Escola. Edi\u00e7\u00e3o especial, v. 7, 2007. <a href=\"http:\/\/qnesc.sbq.org.br\/online\/cadernos\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/qnesc.sbq.org.br\/online\/cadernos\/<\/a><\/li>\n      <li class=\"pq-q1__referencia\">MACIEL, W. J. Forma\u00e7\u00e3o dos elementos Qu\u00edmicos. REVISTA USP, S\u00e3o Paulo, n.62, p. 66- 73, junho\/agosto 2004.<\/li>\n      <li class=\"pq-q1__referencia\">Freitas, S. O.; MAIA, P. I. S.; COSTA, C. R. Uma Proposta para a Abordagem da Tabela Peri\u00f3dica nos Cursos de Forma\u00e7\u00e3o de Professores de Ci\u00eancias e no Ensino M\u00e9dio a partir do Tema Metais. QNESC. Vol. 13, No. 3, p. 822-835, 2021. Farias, R. F.; G\u00d3ES, M. C. C.; BEZERRA, C. W. B.; LIMA, B. V.; NASCIMENTO, L. A.; SILVA, F. R. G.; NEVES, L. S. Polaridade molecular: Erros conceituais nos livros did\u00e1ticos do Ensino M\u00e9dio. Revista&nbsp; Brasileira de Ensino de Qu\u00edmica, v. 1, n.2, p\u00e1g. 43-53, 2016.<\/li>\n      <li class=\"pq-q1__referencia\">KOTZ, John C.; TREICHEL JUNIOR, Paul M. Qu\u00edmica Geral e Rea\u00e7\u00f5es Qu\u00edmicas. vol. 1, 5a. ed., S\u00e3o Paulo: Pioneira Thomson, 2005, 671p.<\/li>\n      <li class=\"pq-q1__referencia\">Bibliografia de artigos espec\u00edficos e revis\u00f5es da Qu\u00edmica Nova, Qu\u00edmica Nova na Escola, Revista Virtual de Qu\u00edmica e QNINT.<\/li>\n    <\/ol>\n  <\/section>\n\n  <div class=\"pq-q1__rodape\">\n    <a\n      class=\"pq-q1__voltar-final\"\n      href=\"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/estrutura-academica\/disciplinas\/\"\n    >Voltar para Disciplinas<\/a>\n  <\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Voltar para Disciplinas QU\u00cdMICA 1 \u2013 ORIGEM DOS EMENTOS E MOL\u00c9CULAS 1 Carga hor\u00e1ria: 60 horas N\u00famero de cr\u00e9ditos: 04 Ementa Conte\u00fado program\u00e1tico Refer\u00eancias Ementa: A forma\u00e7\u00e3o dos elementos qu\u00edmicos. A constitui\u00e7\u00e3o da mat\u00e9ria. Mendeleev e o Universo dos elementos. A forma\u00e7\u00e3o das mol\u00e9culas. As intera\u00e7\u00f5es mat\u00e9ria e energia. Panoramas da Qu\u00edmica atrav\u00e9s da Tabela [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":62,"featured_media":0,"parent":1516,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/template-full.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-807","page","type-page","status-publish","hentry","post"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/807","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/wp-json\/wp\/v2\/users\/62"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=807"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/807\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":812,"href":"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/807\/revisions\/812"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1516"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ccen.ufpb.br\/profqui\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}